Een opzegvergoeding betaal je alleen als je een vast energiecontract voortijdig opzegt. De vergoeding is grofweg het verschil tussen je vaste tarief en het actuele markttarief, vermenigvuldigd met je resterende verbruik tot het einde van je contract. Ligt het markttarief hoger dan je vaste tarief, dan is de vergoeding vaak nul. Bij een variabel, dynamisch of modelcontract kun je meestal boetevrij overstappen, en ook bij een tussentijdse wijziging van voorwaarden of tarieven mag je vaak zonder boete opzeggen. In veel gevallen is de besparing van een nieuw contract groter dan de opzegvergoeding.
Veel mensen durven niet over te stappen van energieleverancier omdat ze bang zijn voor een hoge opzegboete. In de praktijk valt dat vaak reuze mee: een opzegvergoeding geldt alleen bij een vast contract en de hoogte hangt volledig af van de marktprijzen. Bij veel andere contractvormen kun je juist zonder een cent boete weg. In dit artikel leggen we uit wat een opzegvergoeding precies is, wanneer je die betaalt, hoe leveranciers het bedrag berekenen en wanneer overstappen ondanks een vergoeding tóch de moeite waard is.
Wat is een opzegvergoeding?
Een opzegvergoeding is een bedrag dat je energieleverancier in rekening mag brengen als je een contract met een vaste looptijd voortijdig beeindigt. Je spreekt bij een vast contract namelijk af dat je gedurende een bepaalde periode, bijvoorbeeld een of drie jaar, energie tegen een vast tarief afneemt. Stap je binnen die looptijd over, dan loopt de leverancier inkomsten mis waarop hij had gerekend. De opzegvergoeding is bedoeld om dat verlies te compenseren.
Het is dus geen willekeurige boete, maar een compensatie voor het deel van je contract dat je niet uitdient. De ACM houdt toezicht op de manier waarop leveranciers deze vergoeding vaststellen, zodat je nooit meer betaalt dan een redelijke vergoeding voor de gederfde inkomsten.
Wanneer betaal je een opzegvergoeding?
Je betaalt een opzegvergoeding uitsluitend bij een vast contract met een vaste looptijd, en alleen als je dat contract tussentijds opzegt. Loopt je vaste contract gewoon af en stap je op de einddatum over, dan betaal je nooit een vergoeding. Ook bij andere contractvormen zoals een variabel, dynamisch of modelcontract is een opzegvergoeding in de regel niet aan de orde.
Kort gezegd: alleen wie een lopend vast contract voor het einde van de looptijd openbreekt, kan met een opzegvergoeding te maken krijgen. En zelfs dan is de vergoeding niet altijd hoog, want de hoogte hangt volledig af van de actuele marktprijzen op het moment van overstappen.
Hoe wordt de opzegvergoeding berekend?
De opzegvergoeding is grofweg het verschil tussen je vaste tarief en het actuele markttarief, vermenigvuldigd met je resterende verbruik tot het einde van je contract. Ligt het markttarief hoger dan je vaste tarief, dan lijdt de leverancier geen verlies en is de vergoeding vaak nul. Ligt het markttarief juist lager dan jouw vaste tarief, dan kan er een vergoeding worden gevraagd. Hoe langer de resterende looptijd en hoe groter het tariefverschil, hoe hoger de vergoeding uitvalt.
De bedragen in dit rekenvoorbeeld zijn indicatief. Je werkelijke opzegvergoeding hangt af van de berekening van je leverancier, je resterende looptijd en zowel je stroom als je gas. Vraag altijd een exacte opgave op bij je huidige leverancier voordat je overstapt.
Wanneer kun je boetevrij overstappen?
Lang niet elke overstap kost geld. Bij de meeste contractvormen kun je juist zonder vergoeding opzeggen. Dat geldt in de volgende situaties:
| Situatie | Boetevrij overstappen? | Toelichting |
|---|---|---|
| Variabel contract | Ja, meestal | Een variabel contract heeft geen vaste looptijd, dus je kunt doorgaans zonder vergoeding opzeggen. |
| Dynamisch contract | Ja, meestal | Ook bij een dynamisch contract met uurtarieven kun je in de regel boetevrij overstappen. |
| Modelcontract | Ja | Het modelcontract is een contract voor onbepaalde tijd waarbij je zonder vergoeding kunt opzeggen. |
| Wijziging voorwaarden of tarieven | Ja, vaak | Past je leverancier tussentijds de voorwaarden of tarieven in je nadeel aan, dan mag je vaak boetevrij opzeggen. |
| Vast contract binnen looptijd | Meestal niet | Hier kan een opzegvergoeding gelden, afhankelijk van het verschil met het markttarief. |
Kortom: bij variabele, dynamische en modelcontracten kun je meestal boetevrij opzeggen. En zelfs bij een vast contract heb je vaak het recht om zonder vergoeding weg te gaan als je leverancier de voorwaarden of tarieven tussentijds wijzigt. Krijg je bericht over een tariefwijziging, lees dan goed of je een boetevrij opzegrecht hebt.
Loont overstappen ondanks een opzegvergoeding?
Zelfs als je een opzegvergoeding moet betalen, kan overstappen alsnog voordelig zijn. Vaak is de besparing van een nieuw, scherper contract over de rest van het jaar groter dan de eenmalige opzegvergoeding. Het loont dus om beide bedragen naast elkaar te zetten: reken uit hoeveel je met een nieuw contract per jaar bespaart en trek daar de opzegvergoeding vanaf.
Vraag altijd eerst een exacte opgave van de opzegvergoeding op bij je huidige leverancier en vergelijk die met je verwachte besparing. Blijkt de besparing hoger dan de vergoeding, dan verdien je de kosten van het openbreken van je contract snel terug en ben je per saldo goedkoper uit.
Veelgestelde vragen
Wat is een opzegvergoeding bij energie?
Een opzegvergoeding is een bedrag dat je energieleverancier mag rekenen als je een vast contract met een vaste looptijd voortijdig opzegt. Het is een compensatie voor de inkomsten die de leverancier misloopt over de resterende looptijd. Bij een variabel, dynamisch of modelcontract geldt zo'n vergoeding in de regel niet.
Hoeveel opzegboete betaal ik bij tussentijds overstappen?
Dat verschilt per situatie. De opzegvergoeding is grofweg het verschil tussen je vaste tarief en het actuele markttarief, maal je resterende verbruik tot het einde van je contract. Ligt het markttarief hoger dan je vaste tarief, dan is de vergoeding vaak nul. In veel gevallen ligt de vergoeding tussen enkele tientjes en ruim honderd euro. Vraag altijd een exacte berekening op bij je huidige leverancier.
Kan ik boetevrij overstappen?
Vaak wel. Bij een variabel, dynamisch of modelcontract kun je meestal zonder vergoeding opzeggen, omdat deze contracten geen vaste looptijd hebben. Ook als je vaste contract afloopt en je op de einddatum overstapt, betaal je niets. Alleen bij het tussentijds openbreken van een lopend vast contract kan een opzegvergoeding gelden.
Betaal ik een opzegvergoeding bij een variabel of dynamisch contract?
Nee, meestal niet. Een variabel en een dynamisch contract hebben geen vaste looptijd, dus je kunt doorgaans op elk moment boetevrij opzeggen en overstappen. Een opzegvergoeding hoort in principe alleen bij een vast contract dat je binnen de looptijd beeindigt.
Wanneer mag ik altijd boetevrij opzeggen?
Je mag vaak boetevrij opzeggen als je leverancier de voorwaarden of tarieven tussentijds in je nadeel wijzigt. Verhoogt je leverancier bijvoorbeeld je tarieven of past hij de contractvoorwaarden aan, dan heb je meestal het recht om zonder opzegvergoeding op te stappen. Ook op de einddatum van je vaste contract kun je altijd boetevrij weg.
- ACM, Autoriteit Consument en Markt, informatie over opzegvergoedingen en overstappen
- Consumentenbond, informatie over energiecontracten en opzegkosten